Himalaya-Wiki - Ostatnie zmiany [pl]

Kahin

2026-09-14T04:58:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:58, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''~~Kahin''' - arab. kāhin - pochodzi z hebr. '''kohen''', kapłan. W magicznych tradycjach arabskich kapłan wróżbita, wieszcz, prorok Boży. Kahin jest sługą lokalnego kultu spełniającym wiele rozmaitych ról w społeczności arabskiej czasów przedmuzułmańskich. Warto zwrócić uwagę na polinezyjskie brzmienie "'''kahuna'''" oraz hebrajskie "kohen", aby uzmysłowić sobie wspólną genezę pojęcia oraz funkcji.		[[Image:Kahin.jpg\|right]]

	'''Kahin''' ~~uprawiał wróżbiarstwo naturalne, kihana, stosował magię naturalną~~. ~~Jedną~~ z ~~funkcji kahinów było wygłaszanie krótkich wierszowanych proroctw~~, ~~nauk i przepowiedni~~, ~~w stylu w jakim napisany jest Koran~~, ~~podyktowany Muhammadowi przez anioła Gabriela (arab. Jibrail)~~. Kahin ~~udzielał także członkom~~ społeczności ~~błogosławieństw z rozmaitych liturgicznych okazji, jak narodzenie dziecka, ślub czy pogrzeb~~. ~~Kahin zanosił także magiczne modlitwy o deszcz znane jako~~ '''~~istisqa~~'''~~. Włosy kahina uważano za święte~~, ~~a sam kahin był także lekarzem i uzdrowicielem dla swego ludu~~.		'''Kahin''' – arab. kāhin – pochodzi z hebr. '''kohen''', kapłan. W magicznych tradycjach arabskich kapłan wróżbita, wieszcz, prorok Boży. Kahin jest sługą lokalnego kultu spełniającym wiele rozmaitych ról w społeczności arabskiej czasów przedmuzułmańskich. Warto zwrócić uwagę na polinezyjskie brzmienie "'''kahuna'''" oraz hebrajskie "kohen", aby uzmysłowić sobie wspólną genezę pojęcia oraz funkcji.

	Badacze na Zachodzie często uważają, że Prorok Muhammad zakładając islam skupił w sobie tradycje, zwyczaje i metody prorokowania, leczenia i kultu uprawianego przez dawniejszych kahinów.		'''Kahin''' uprawiał wróżbiarstwo naturalne, kihana, stosował magię naturalną. Jedną z funkcji kahinów było wygłaszanie krótkich wierszowanych proroctw, nauk i przepowiedni, w stylu w jakim napisany jest [[Koran]], podyktowany [[Muhammad]]owi przez anioła [[Gabriel]]a (arab. Jibrail). Kahin udzielał także członkom społeczności błogosławieństw z rozmaitych liturgicznych okazji, jak narodzenie dziecka, ślub czy pogrzeb. Kahin zanosił także magiczne modlitwy o deszcz znane jako '''istisqa'''. Włosy kahina uważano za święte, a sam kahin był także lekarzem i uzdrowicielem dla swego ludu.

			Badacze na Zachodzie często uważają, że [[Prorok]] [[Muhammad]] zakładając [[islam]] skupił w sobie tradycje, zwyczaje i metody prorokowania, leczenia i kultu uprawianego przez dawniejszych kahinów.

Plik:Kahin.jpg

2026-09-14T04:58:12Z

Caroli przesłał Plik:Kahin.jpg

Nowa strona

Kabała

2026-09-14T04:46:15Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:46, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''~~Kabała~~''', kabbalah - dosłownie po hebr~~.: קַבָּלָה‎‎ kabbalah – otrzymywanie, przyjmowanie; tradycja; przyjęcie inicjacji – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: [[Tora]], [[Zohar]], Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).		[[Image:Kabała.jpg\|right]]

	~~Przyjmuje się~~, ~~że kabała jest to~~ mistyczno-filozoficzna, ~~duchowa i ezoteryczna nauka pochodzenia izraelickiego. Kabała to pradawna tradycja misteryjna ludów semickich~~, ~~a nawet ortodoksyjni żydzi (wyznawcy judaizmu) całkowicie zaprzeczają jakoby Kabała kiedykolwiek była inna od współczesnej utrzymując~~, ~~że jest to tradycja ustna~~, ~~przekazywana od wieków~~, a ~~niezbędna do właściwego zrozumienia Tory~~.		'''Kabała''', kabbalah – dosłownie po hebr.: קַבָּלָה‎‎ kabbalah – otrzymywanie, przyjmowanie; tradycja; przyjęcie inicjacji – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła [[judaizm]]u. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: [[Tora]], [[Zohar]], Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

	Dzięki nauce kabały człowiek poznaje, w jaki sposób został stworzony świat, jakie prawa nim rządzą, kim jest człowiek i w jaki sposób powinien odmienić swoją naturę, aby stać się podobnym do Boga Stwórcy, [[Eloah]] [[JHWH]] (według powiedzianego ~~„Stworzył~~ człowieka na swoje ~~podobieństwo”~~) i osiągnąć połączenie z Nim. Stan ten w kabale nazywa się Końcowe naprawienie ~~„Gmar Tikun”~~ (heb. גמר תיקון), a jego osiągnięcie jest celem studiów. Mędrcy kabały określają, że w odróżnieniu od innych kierunków duchowych i religijnych kabała jest nauką praktyczną. Człowiek studiujący kabałę powinien realnie poznać, nie umysłowo i teoretycznie, a w praktyce, za pomocą swoich zmysłów, wszelkie światy duchowe oraz prawa w nich obowiązujące. Kabała otwiera ukryte przesłanie [[Tora\|Tory]], którą rozpatruje jako wskazówki w jaki sposób osiągnąć Końcowe naprawienie. Z punktu widzenia kabały przyczyną wszystkich problemów ludzkości ogólnie i każdego indywiduum z osobna jest niezgodność z prawami wszechświata ustanowionymi przez Boga, [[Elohim]] [[JHWH]].		Przyjmuje się, że kabała jest to mistyczno-filozoficzna, duchowa i ezoteryczna nauka pochodzenia izraelickiego. Kabała to pradawna tradycja misteryjna ludów semickich, a nawet ortodoksyjni żydzi (wyznawcy judaizmu) całkowicie zaprzeczają jakoby Kabała kiedykolwiek była inna od współczesnej utrzymując, że jest to tradycja ustna, przekazywana od wieków, a niezbędna do właściwego zrozumienia [[Tora\|Tory]].

			Dzięki nauce kabały człowiek poznaje, w jaki sposób został stworzony świat, jakie prawa nim rządzą, kim jest człowiek i w jaki sposób powinien odmienić swoją naturę, aby stać się podobnym do Boga Stwórcy, [[Eloah]] [[JHWH]] (według powiedzianego "Stworzył człowieka na swoje podobieństwo") i osiągnąć połączenie z Nim. Stan ten w kabale nazywa się Końcowe naprawienie "Gmar Tikun" (heb. גמר תיקון), a jego osiągnięcie jest celem studiów. Mędrcy kabały określają, że w odróżnieniu od innych kierunków duchowych i religijnych kabała jest nauką praktyczną. Człowiek studiujący kabałę powinien realnie poznać, nie umysłowo i teoretycznie, a w praktyce, za pomocą swoich zmysłów, wszelkie światy duchowe oraz prawa w nich obowiązujące. Kabała otwiera ukryte przesłanie [[Tora\|Tory]], którą rozpatruje jako wskazówki w jaki sposób osiągnąć Końcowe naprawienie. Z punktu widzenia kabały przyczyną wszystkich problemów ludzkości ogólnie i każdego indywiduum z osobna jest niezgodność z prawami wszechświata ustanowionymi przez Boga, [[Elohim]] [[JHWH]].

	Doktryna Kabały opiera się na objawieniach, których doświadczyli prorocy w dalekiej przeszłości. Kabaliści uważają, że tylko dzięki znajomości tajemnej wiedzy można odszyfrować te prastare zapiski. Tym sposobem można poznać ukrytą naturę Stwórcy i przewidzieć jego przyszłe czyny. W interpretacji świętych tekstów ważną pomocą ma być poszukiwanie przyczyn oraz zrozumienie przykazań Boga oraz wewnętrznego sensu wydarzeń opisanych w Torze. Rdzeniem Kabały jest system filozoficzny zakładający stworzenie wszechświata przy pomocy Sefir oddzielających go od boskiego ideału. Doktryna ta opisuje zasady dokonywania aktu stworzenia i stanowi podstawę do dedukcji roli człowieka w zbawianiu świata.		Doktryna Kabały opiera się na objawieniach, których doświadczyli prorocy w dalekiej przeszłości. Kabaliści uważają, że tylko dzięki znajomości tajemnej wiedzy można odszyfrować te prastare zapiski. Tym sposobem można poznać ukrytą naturę Stwórcy i przewidzieć jego przyszłe czyny. W interpretacji świętych tekstów ważną pomocą ma być poszukiwanie przyczyn oraz zrozumienie przykazań Boga oraz wewnętrznego sensu wydarzeń opisanych w Torze. Rdzeniem Kabały jest system filozoficzny zakładający stworzenie wszechświata przy pomocy Sefir oddzielających go od boskiego ideału. Doktryna ta opisuje zasady dokonywania aktu stworzenia i stanowi podstawę do dedukcji roli człowieka w zbawianiu świata.

	Kabała jest jedną z inspiracji dla ~~sufizmu~~, a wielu ~~sufich~~ twierdzi, że hebrajskie Kabbalah pochodzi od nazwy kamienia Ka'ba w Mekkce.		Kabała jest jedną z inspiracji dla [[sufizm]]u, a wielu [[sufi]]ch twierdzi, że hebrajskie Kabbalah pochodzi od nazwy kamienia Ka'ba w Mekkce.

	[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]		[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]

Plik:Kabała.jpg

2026-09-14T04:45:47Z

Caroli przesłał Plik:Kabała.jpg

Nowa strona

Kaba

2026-09-14T04:30:17Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:30, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Kaba''', al-Kaba, al-Ka'ba - dosłownie: sześcian, kostka — święty ośrodek w Mekce w kierunku, ku któremu zwracają się zwykli muzułmanie w czasie rytualnych modlitw ([[kibla]]). Al Kaba jest ziemskim symbolem Boskiego Tronu (al-arsz), wokół którego krążą aniołowie i który jest symbolem uświęconego serca Człowieka Doskonałego. W wielu zakonach i bractwach sufickich, dla [[murid]], prawdziwą Kabą staje się [[szajch]], [[murszid]] lub [[pir]], jako najbliższy i najważniejszy ośrodek duchowy. Wedle sufich, od słowa Kaba pochodzi hebrajskie pojęcie kabała (kabbalah).		[[Image:Kaba.jpg\|right]]

			'''Kaba''', al-Kaba, al-Ka'ba – dosłownie: sześcian, kostka – święty ośrodek w Mekce w kierunku, ku któremu zwracają się zwykli muzułmanie w czasie rytualnych modlitw ([[kibla]]). Al Kaba jest ziemskim symbolem Boskiego Tronu (al-arsz), wokół którego krążą aniołowie i który jest symbolem uświęconego serca Człowieka Doskonałego. W wielu zakonach i bractwach sufickich, dla [[murid]], prawdziwą Kabą staje się [[szajch]], [[murszid]] lub [[pir]], jako najbliższy i najważniejszy ośrodek duchowy. Wedle sufich, od słowa Kaba pochodzi hebrajskie pojęcie kabała (kabbalah).

	Według tradycji muzułmańskiej i dawnych legend arabskich, pierwszą Kabę zbudował Adam, jako wspomnienie po wypedzeniu z Ogrodu Eden. Miała ona ulec jednak zniszczeniu w czasie potopu. Odbudował ją Prorok Ibrahim (Abraham) i jego pierworodny syn Ismail (Izmael). Według relacji Klaudiusza Ptolemeusza, już w II wieku p.e.ch., wokół Al-Kaby funkcjonowało niewielkie sanktuarium, gdzie praktykowano kult religijny.		Według tradycji muzułmańskiej i dawnych legend arabskich, pierwszą Kabę zbudował Adam, jako wspomnienie po wypedzeniu z Ogrodu Eden. Miała ona ulec jednak zniszczeniu w czasie potopu. Odbudował ją Prorok Ibrahim (Abraham) i jego pierworodny syn Ismail (Izmael). Według relacji Klaudiusza Ptolemeusza, już w II wieku p.e.ch., wokół Al-Kaby funkcjonowało niewielkie sanktuarium, gdzie praktykowano kult religijny.

Plik:Kaba.jpg

2026-09-14T04:28:56Z

Caroli przesłał Plik:Kaba.jpg

Nowa strona

Judaizm

2026-09-14T03:10:18Z

← poprzednia wersja		Wersja z 04:10, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	[[Image:Judaizm.png\|thumb\|Gwiazda Dawida]]		[[Image:Judaizm.png\|thumb\|Gwiazda Dawida]]
	'''Judaizm''' - religia [[monoteizm\|monoteistyczna]], której podstawą jest wiara w jednego Boga [[JHWH]] (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym „nadzorcą”, czy też „opiekunem”. [[Bóg]] ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.		'''Judaizm''' – religia [[monoteizm\|monoteistyczna]], której podstawą jest wiara w jednego Boga [[JHWH]] (osobowego, niepodzielnego, będącego bytem niematerialnym, bezcielesnym i wiecznym), będącego nie tylko Stwórcą świata, ale także jego stałym „nadzorcą”, czy też „opiekunem”. [[Bóg]] ten zawarł z ludem Izraela wieczyste przymierze, obiecując ochronę i pomoc w zamian za podporządkowanie się jego nakazom.

	Judaizm ukształtował się w II tysiącleciu p.n.e.; stanowi religię narodową Żydów. Jest też pierwszą religią [[Abraham\|abrahamową]]. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, obecnie jest ich najwięcej w Stanach Zjednoczonych – 5,6 mln i Izraelu – 4,7 mln. Z judaizmu wywodzi się [[chrześcijaństwo]] i [[islam]].		Judaizm ukształtował się w II tysiącleciu p.n.e.; stanowi religię narodową Żydów. Jest też pierwszą religią [[Abraham\|abrahamową]]. Jej wyznawcy znajdują się na całym świecie, obecnie jest ich najwięcej w Stanach Zjednoczonych – 5,6 mln i Izraelu – 4,7 mln. Z judaizmu wywodzi się [[chrześcijaństwo]] i [[islam]].
Linia 33:		Linia 33:

	Przez tysiąclecia wyznawanie judaizmu determinowało, kto jest Żydem; w ciągu ostatnich 2 wieków coraz więcej Żydów określa swoją przynależność do społeczności żydowskiej w sensie narodowym lub kulturowym, a nie religijnym; większość przyznaje się jednak do uznawania zasadniczych kategorii żydowskiej wizji świata, przedstawionej w tradycji judaizmu. W judaizmie nie ma dogmatów ustalonych w sposób wiążący, ale wierzący Żydzi uznają 13 zasad wiary sformułowanych przez Majmonidesa w XII w. (przyjmując je dosłownie lub reinterpretując). Według tych zasad Bóg jest stwórcą, jest jeden, bezcielesny, wieczny, jako jedyny może być obiektem kultu, mówił przez proroków, Mojżesz był największym z nich, on otrzymał Torę, która jest niezmienna, Bóg jest wszechwiedzący, odpłaca człowiekowi za jego czyny, nadejdzie mesjasz, nastąpi zmartwychwstanie.		Przez tysiąclecia wyznawanie judaizmu determinowało, kto jest Żydem; w ciągu ostatnich 2 wieków coraz więcej Żydów określa swoją przynależność do społeczności żydowskiej w sensie narodowym lub kulturowym, a nie religijnym; większość przyznaje się jednak do uznawania zasadniczych kategorii żydowskiej wizji świata, przedstawionej w tradycji judaizmu. W judaizmie nie ma dogmatów ustalonych w sposób wiążący, ale wierzący Żydzi uznają 13 zasad wiary sformułowanych przez Majmonidesa w XII w. (przyjmując je dosłownie lub reinterpretując). Według tych zasad Bóg jest stwórcą, jest jeden, bezcielesny, wieczny, jako jedyny może być obiektem kultu, mówił przez proroków, Mojżesz był największym z nich, on otrzymał Torę, która jest niezmienna, Bóg jest wszechwiedzący, odpłaca człowiekowi za jego czyny, nadejdzie mesjasz, nastąpi zmartwychwstanie.

Jakin

2026-09-14T03:08:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 04:08, 14 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1:		Linia 1:
	'''Jakin''', Jaqin, ang. Yaqin — absolutna, niewzruszona pewność, ufność, wiara prawdziwa. Bóg Najwyższy mówi w ~~Koranie~~: ~~”Czcij~~ twego Rabba (Pana), aż przyjdzie do ciebie ~~pewność”~~ (53:99). Samo osiągnięcie pewności, że Bóg istnieje, dla większości wyznawców jakiejkolwiek religii jest zwykle bardzo trudne, a utraty wiary w różnych okresach życia doskonale to obrazują.		[[Image:Jakin.jpg\|right]]

			'''Jakin''', Jaqin, ang. Yaqin – absolutna, niewzruszona pewność, ufność, wiara prawdziwa. Bóg Najwyższy mówi w [[Koran]]ie: ''"Czcij twego Rabba (Pana), aż przyjdzie do ciebie pewność"'' (53:99). Samo osiągnięcie pewności, że [[Bóg]] istnieje, dla większości wyznawców jakiejkolwiek religii jest zwykle bardzo trudne, a utraty wiary w różnych okresach życia doskonale to obrazują.

	Istnieją trzy etapy pewności (ufności, wiary):		Istnieją trzy etapy pewności (ufności, wiary):

	* ilm al-jakin - wiedza pewności,		* ilm al-jakin – wiedza pewności,
	* ajn al-jakin - oko pewności,		* ajn al-jakin – oko pewności,
	* hakk al-jakin - prawda pewności.		* hakk al-jakin – prawda pewności.

	Wiedza pewności jest pierwszym etapem. Można porównać go do usłyszenia opisu ognia. Oko pewności będzie ujrzeniem płomieni tego ognia. Wreszcie prawda pewności będzie pochłonięciem przez ten ogień.		Wiedza pewności jest pierwszym etapem. Można porównać go do usłyszenia opisu ognia. Oko pewności będzie ujrzeniem płomieni tego ognia. Wreszcie prawda pewności będzie pochłonięciem przez ten ogień.


			== Linki zewnętrzne ==

			[http://zakon-sufi.blogspot.com/ Portal nauk duchowych i społecznych tradycyjnych szkół i zakonów sufickich w Polsce]

			[http://sufi-chishty.blogspot.com/ Portal z naukami duchowymi najstarszej indyjsko-perskiej szkoły sufickiej czisztijja z Ajmer w Polsce]

	[[Category:Sufizm]]		[[Category:Sufizm]]

Plik:Jakin.jpg

2026-09-14T03:06:23Z

Caroli przesłał Plik:Jakin.jpg

Nowa strona

Hurufijja

2026-09-14T02:44:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 03:44, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Hurufijja''', hurufici - arab. حروفية, ḥurūfiyya, od ḥurūf – litery – odłam islamu szyickiego założony pod koniec XIV wieku przez mistrza Fadl Allah al-Astarabardi.		[[Image:Hurufijjia.jpg\|right]]

			'''Hurufijja''', hurufici – arab. حروفية, ḥurūfiyya, od ḥurūf – litery – odłam islamu szyickiego założony pod koniec XIV wieku przez mistrza Fadl Allah al-Astarabardi.

	Charakterystyczną zewnętrzną cechą doktryn szkoły hurufickiej było przeświadczenie o tym, że w literach arabskiego alfabetu przejawia się [[Bóg]]. Wewnętrzna teologia hurufitów wykazywała wiele wpływów ismailickich i obejmowała wiarę w objawienie się Boga w człowieku mające przejawiać się w trzech etapach: prorockim - zakończonym misją Świętego Proroka Mahammada, świętości - od Hazrat Ali ibn Abi Talib aż do dwunastego szyickiego imama, oraz ubóstwienia - od Hazrat Fadl Allaha jako pierwszego wcielenia boskiego. W XV wieku doktryna hurufitów rozprzestrzeniła się w Iranie, Azerbejdżanie, Syrii i Turcji, jednak wskutek ogromnych prześladowań pod koniec XV wieku zanikła, a wiele jej twierdzeń przejęło mistyczne sufickie bractwo bektaszijja.		Charakterystyczną zewnętrzną cechą doktryn szkoły hurufickiej było przeświadczenie o tym, że w literach arabskiego alfabetu przejawia się [[Bóg]]. Wewnętrzna teologia hurufitów wykazywała wiele wpływów ismailickich i obejmowała wiarę w objawienie się Boga w człowieku mające przejawiać się w trzech etapach: prorockim - zakończonym misją Świętego Proroka Mahammada, świętości - od Hazrat Ali ibn Abi Talib aż do dwunastego szyickiego imama, oraz ubóstwienia - od Hazrat Fadl Allaha jako pierwszego wcielenia boskiego. W XV wieku doktryna hurufitów rozprzestrzeniła się w Iranie, Azerbejdżanie, Syrii i Turcji, jednak wskutek ogromnych prześladowań pod koniec XV wieku zanikła, a wiele jej twierdzeń przejęło mistyczne sufickie bractwo bektaszijja.

Plik:Hurufijjia.jpg

2026-09-14T02:43:37Z

Caroli przesłał Plik:Hurufijjia.jpg

Nowa strona

Henoch

2026-09-14T02:36:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 03:36, 14 wrz 2026
Linia 23:		Linia 23:

	W swym nowotestamentowym Liście otwartym św. Tadeusz Juda Apostoł powołuje się m.in. (1, 14-16) na Proroka Henocha, którego apokryficzną księgę jako natchnioną wczesno-etiopski Koptyjski Kościół Prawosławny włączył w swój kanon Pisma Świętego czyli Biblii.		W swym nowotestamentowym Liście otwartym św. Tadeusz Juda Apostoł powołuje się m.in. (1, 14-16) na Proroka Henocha, którego apokryficzną księgę jako natchnioną wczesno-etiopski Koptyjski Kościół Prawosławny włączył w swój kanon Pisma Świętego czyli Biblii.


			== Linki zewnętrzne ==

			[http://zakon-sufi.blogspot.com/ Portal nauk duchowych i społecznych tradycyjnych szkół i zakonów sufickich w Polsce]

			[http://sufi-chishty.blogspot.com/ Portal z naukami duchowymi najstarszej indyjsko-perskiej szkoły sufickiej czisztijja z Ajmer w Polsce]

	[[Category:Nazwiska]][[Category:Sufizm]]		[[Category:Nazwiska]][[Category:Sufizm]]

Hazrat Inayat Khan

2026-09-14T02:35:11Z

← poprzednia wersja		Wersja z 03:35, 14 wrz 2026
Linia 4:		Linia 4:

	'''Hazrat Inayat Khan''' jako pierwszy, w latach 1910-1926 rozpropagował sufizm indyjski linii ćiśti (czisti, chisty) w Ameryce i Europie.		'''Hazrat Inayat Khan''' jako pierwszy, w latach 1910-1926 rozpropagował sufizm indyjski linii ćiśti (czisti, chisty) w Ameryce i Europie.

Hazrat

2026-09-14T02:34:18Z

← poprzednia wersja		Wersja z 03:34, 14 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1:		Linia 1:
	'''Hazrat''', Hadrat lub Hadhrat - po arabsku: حضرة‎‎ Ḥaḍrah; Urdu: حضرت‎ Hazret lub najczęściej Hazrat, w tureckim i bosniackim "Hazreti" - to pochodzący z języka arabskiego wschodni tytuł honorowy służący do zwracania się do nauczyciela lub mistrza duchowego ze szczególnym szacunkiem lub czcią. Dosłownie, tytuł Hadrah oznacza "Obecność" w konotacji charyzmatycznej osobistości. Stosuje się wobec osób, do których na Zachodzie zwracamy się tytułami "Wasza Dostojność", "Wasza Świętobliwość", "Wasza Eminencjo", "Wasza Wysokość".		[[Image:Hazrat Muhammad leads Abraham Moses Jesus.jpg\|right]]

			'''Hazrat''', Hadrat lub Hadhrat – po arabsku: حضرة‎‎ Ḥaḍrah; Urdu: حضرت‎ Hazret lub najczęściej Hazrat, w tureckim i bosniackim "Hazreti" – to pochodzący z języka arabskiego wschodni tytuł honorowy służący do zwracania się do nauczyciela lub mistrza duchowego ze szczególnym szacunkiem lub czcią. Dosłownie, tytuł Hadrah oznacza "Obecność" w konotacji charyzmatycznej osobistości. Stosuje się wobec osób, do których na Zachodzie zwracamy się tytułami "Wasza Dostojność", "Wasza Świętobliwość", "Wasza Eminencjo", "Wasza Wysokość".

			Islam używa tytułu Hadrat (Hazrat) wobec dwunastu wzniosłych osób, w tym takich jak: [[Muhammad]], [[Abraham]], Noah ([[Noe]]), Mose, [[Mojżesz]] oraz [[Jezus]], Ali' Murtaza. W islamie używany czasem wobec [[imam]]ów jako "Hazretleri".

	Islam używa tytułu Hadrat (Hazrat) wobec dwunastu wzniosłych osób, w tym takich jak: Muhammad, Abraham, Noah (Noe), Mose, Mojżesz oraz Jezus, Ali' Murtaza. W islamie używany czasem wobec [[imam]]ów jako "Hazretleri".

	==Linki zewnętrzne==		==Linki zewnętrzne==

Plik:Hazrat Muhammad leads Abraham Moses Jesus.jpg

2026-09-14T02:33:16Z

Caroli przesłał Plik:Hazrat Muhammad leads Abraham Moses Jesus.jpg

Nowa strona

Haqiqa

2026-09-14T02:14:09Z

← poprzednia wersja		Wersja z 03:14, 14 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''Haqiqa''', hakika, po arabsku حقيقة ḥaqīqa "prawda" — esencja rzeczywistości lub Boskiej Prawdy, trzeci ze stadiów praktyki duchowego rozwoju na ścieżce sufickiej, ponad etapem~~ [[~~tarika]], a przed etapem [[Marifa~~\|~~marefa~~]] (marifa) czyli unii mistycznej i [[gnozis]]. Charakteryzuje się tym, że "prawda jak oliwa wypływa na wierzch", co oznacza, że adepci tego etapu doświadczają "ujawnienia" czy "odsłonięcia" prawdy, trudno ich oszukać, nie tylko na planie fizycznym, ale także docierają do prawdy na planach duchowych. Sufi trafia na ludzi, sytuacje, nauki czy doświadczenia pokazujące mu prawdę o wszystkim na czym skupi swoją uwagę, o prawdę o czym będzie się modlić. Z czasem ogląd w postaci ujawniania prawdy staje się coraz szybszy i skuteczniejszy.		[[Image:Haqiqa.jpg\|right]]

	'''Hakika Muhammadijja''' — „rzeczywistość [[Muhammad]]a”, archetypowy [[Prorok]], Człowiek Doskonały poprzez którego Boska świadomość jest Sobie przejawiona, światło z którego wszystkie rzeczy biorą swój początek.		'''Haqiqa''', hakika, po arabsku حقيقة ḥaqīqa "prawda" – esencja rzeczywistości lub Boskiej Prawdy, trzeci ze stadiów praktyki duchowego rozwoju na ścieżce sufickiej, ponad etapem [[tarika]], a przed etapem [[Marifa\|marefa]] (marifa) czyli unii mistycznej i [[gnozis]]. Charakteryzuje się tym, że "prawda jak oliwa wypływa na wierzch", co oznacza, że adepci tego etapu doświadczają "ujawnienia" czy "odsłonięcia" prawdy, trudno ich oszukać, nie tylko na planie fizycznym, ale także docierają do prawdy na planach duchowych. Sufi trafia na ludzi, sytuacje, nauki czy doświadczenia pokazujące mu prawdę o wszystkim na czym skupi swoją uwagę, o prawdę o czym będzie się modlić. Z czasem ogląd w postaci ujawniania prawdy staje się coraz szybszy i skuteczniejszy.

			'''Hakika Muhammadijja''' – „rzeczywistość [[Muhammad]]a”, archetypowy [[Prorok]], Człowiek Doskonały poprzez którego Boska świadomość jest Sobie przejawiona, światło z którego wszystkie rzeczy biorą swój początek.

			'''Hakikat at-tawadżdżuh''' – Rzeczywistość Zwrócenia. Moc, która umożliwia [[murszid]]owi zwrócić w swoją stronę serce jego murszida, a poprzez siebie w stronę Świętego Proroka [[Muhammad]]a i ostatecznie w stronę Boga.

	'''Hakikat at-tawadżdżuh''' — Rzeczywistość Zwrócenia. Moc, która umożliwia [[murszid]]owi zwrócić w swoją stronę serce jego murszida, a poprzez siebie w stronę Świętego Proroka [[Muhammad]]a i ostatecznie w stronę Boga.

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==

Plik:Haqiqa.jpg

2026-09-14T02:13:29Z

Caroli przesłał Plik:Haqiqa.jpg

Nowa strona

Gnoza

2026-09-13T18:51:13Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:51, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''~~Gnoza~~''' - gr~~. ~~gnosis, u sufich [[Marifa~~\|~~marefa~~]] - jest kluczem do zdolności magicznych - osiągnięcie głębokich stanów świadomości znane jest w różnych tradycjach jako Nie-Myślenie, Skupienie Uwagi lub Satori. Świadomość jest oczyszczona ze wszystkiego poza przedmiotem koncentracji. Istnieją różne metody osiągnięcia gnozy - od szalonego tańca do wytężonej kontemplacji. Niezależnie od wybranej metody, praktykujący dąży do osiągnięcia za jej pomocą ekstazy.		[[Image:Gnoza.jpg\|right]]

	~~U osób religijnych~~, osiągnięcie ~~gnozy może spowodować pewne 'mistyczne doświadczenia'~~ - ~~odwiedziny bóstw niebiańskich~~, ~~bogów, aniołów~~ lub ~~odkrywanie Boskich Prawd~~. ~~Dla maga doświadczenia takie są mało ważne, liczy się raczej to, co można dzięki takim stanom osiągnąć - w momentach~~ gnozy ~~sigile dostają się~~ do ~~podświadomości; mag, przedzierając się przez warstwy czasoprzestrzeni może manifestować swoją wolę, a bogowie przejmują władzę nad swoimi wiernymi~~. ~~Historia tłumaczy wiele technik gnostycznych używaniem narkotyków -~~ od ~~maści czarownic~~ do ~~LSD i doświadczeniach z deprywacją sensoryczną Johna Lilly'ego, jednak prawdziwi gnostycy odrzucają środki odurzające jako diabelskie wynalazki~~.		'''Gnoza''' – gr. gnosis, u sufich [[Marifa\|marefa]] – jest kluczem do zdolności magicznych – osiągnięcie głębokich stanów świadomości znane jest w różnych tradycjach jako Nie-Myślenie, Skupienie Uwagi lub Satori. Świadomość jest oczyszczona ze wszystkiego poza przedmiotem koncentracji. Istnieją różne metody osiągnięcia gnozy – od szalonego tańca do wytężonej kontemplacji. Niezależnie od wybranej metody, praktykujący dąży do osiągnięcia za jej pomocą ekstazy.

	Każdy system czy tradycja jest niekompletny bez swoich teoretycznych osobliwości. Samotne studia posiadają niewielką wartość, jeśli nie są wspomagane praktyką. Można napisać całe tomiska 'wyjaśniające' magiczną naturę różnych bytów, takich jak Boginie, Demony czy Duchy, ale nic nie zastąpi własnego doświadczenia boskości w trakcie rytuału. Pomimo iż wiele mówi się o różnych 'magicznych tajemnicach', to jedynymi 'prawdziwymi' tajemnicami są te, które odkrywa się samodzielnie dzięki rozjaśnieniu ich światłem własnej praktyki. Odmienne stany Świadomości mogą być osiągnięte poprzez wykorzystanie kombinacji wewnętrznych zmian (użycie metod gnostycznych), oraz przez interakcję z innymi, jak na przykład hipnozę, rytuały grupowe czy orgiastyczne tańce.		U osób religijnych, osiągnięcie gnozy może spowodować pewne "mistyczne doświadczenia" – odwiedziny bóstw niebiańskich, bogów, aniołów lub odkrywanie Boskich Prawd. Dla maga doświadczenia takie są mało ważne, liczy się raczej to, co można dzięki takim stanom osiągnąć – w momentach gnozy sigile dostają się do podświadomości; mag, przedzierając się przez warstwy czasoprzestrzeni może manifestować swoją wolę, a bogowie przejmują władzę nad swoimi wiernymi. Historia tłumaczy wiele technik gnostycznych używaniem narkotyków – od maści czarownic do LSD i doświadczeniach z deprywacją sensoryczną Johna Lilly'ego, jednak prawdziwi gnostycy odrzucają środki odurzające jako diabelskie wynalazki.

			Każdy system czy tradycja jest niekompletny bez swoich teoretycznych osobliwości. Samotne studia posiadają niewielką wartość, jeśli nie są wspomagane praktyką. Można napisać całe tomiska "wyjaśniające: magiczną naturę różnych bytów, takich jak Boginie, Demony czy Duchy, ale nic nie zastąpi własnego doświadczenia boskości w trakcie rytuału. Pomimo iż wiele mówi się o różnych "magicznych tajemnicach", to jedynymi "prawdziwymi" tajemnicami są te, które odkrywa się samodzielnie dzięki rozjaśnieniu ich światłem własnej praktyki. Odmienne stany Świadomości mogą być osiągnięte poprzez wykorzystanie kombinacji wewnętrznych zmian (użycie metod gnostycznych), oraz przez interakcję z innymi, jak na przykład hipnozę, rytuały grupowe czy orgiastyczne tańce.

Plik:Gnoza.jpg

2026-09-13T18:50:25Z

Caroli przesłał Plik:Gnoza.jpg

Nowa strona

Gematria

2026-09-13T18:30:57Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:30, 13 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1:		Linia 1:
	[[Image:Gematria.jpg\|right]]		[[Image:Gematria kabalistyczna.jpg\|right]]

	'''Gematria''' (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια; arab. abdżad) – to system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo gematria pochodzi od greckiego słowa geometria. Istnieje kilka form gematrii, między innymi "objawiona" i "mistyczna".		'''Gematria''' (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια; arab. abdżad) – to system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo gematria pochodzi od greckiego słowa geometria. Istnieje kilka form gematrii, między innymi "objawiona" i "mistyczna".
Linia 9:		Linia 9:
	==Gematria mistyczna==		==Gematria mistyczna==

	Gematria mistyczna jest systemem rozpoznawania związków między sefirami a literami alfabetu hebrajskiego. System ten był rozwijany przez mistyczny nurt judaizmu, w pismach takich jak Zohar. Przykładem zastosowania gematrii są liczby hebrajskie. Choć są 22 litery hebrajskie, do wyrażenia liczb w zakresie od 1 do 999 potrzebnych jest 27 znaków - po dziewięć dla jednostek, dziesiątek i setek. Mistyczny hebrajski system notacji liczb uzupełnia brakujące pięć znaków tak zwanymi sofeet - formami liter królewskich stosowanymi na końcu wyrazów. Znaki te nie są używane w niemistycznej numeracji.		Gematria mistyczna jest systemem rozpoznawania związków między sefirami a literami alfabetu hebrajskiego. System ten był rozwijany przez mistyczny nurt judaizmu, w pismach takich jak Zohar. Przykładem zastosowania gematrii są liczby hebrajskie. Choć są 22 litery hebrajskie, do wyrażenia liczb w zakresie od 1 do 999 potrzebnych jest 27 znaków – po dziewięć dla jednostek, dziesiątek i setek. Mistyczny hebrajski system notacji liczb uzupełnia brakujące pięć znaków tak zwanymi sofeet - formami liter królewskich stosowanymi na końcu wyrazów. Znaki te nie są używane w niemistycznej numeracji.

	[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]][[Category:Gematria]]		[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]][[Category:Gematria]]

Plik:Gematria kabalistyczna.jpg

2026-09-13T18:29:28Z

Caroli przesłał Plik:Gematria kabalistyczna.jpg

Nowa strona

Gematria

2026-09-13T18:26:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:26, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Gematria''' (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια; arab. abdżad) to system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo gematria pochodzi od greckiego słowa geometria. Istnieje kilka form gematrii, między innymi "objawiona" i "mistyczna".		[[Image:Gematria.jpg\|right]]

			'''Gematria''' (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια; arab. abdżad) – to system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo gematria pochodzi od greckiego słowa geometria. Istnieje kilka form gematrii, między innymi "objawiona" i "mistyczna".

	==Gematria objawiona==		==Gematria objawiona==

Plik:Gematria.jpg

2026-09-13T18:25:31Z

Caroli przesłał Plik:Gematria.jpg

Nowa strona

Gatha

2026-09-13T18:14:15Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:14, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	Gāthā ( ) - dosłownie wiersz, hymn. zwykle poezja recytowana przez Guru, której uczą się na pamięć uczniowie jako instrukcji nauk i praktyk. Gatha to podstawowe hymny nauk w Zaratusztrianizmie oraz w perskim i indyjskim [[~~sufizm~~\|~~sufizmie~~]].		[[Image:Gatha.jpg\|right]]

	~~Typ najczęściej czterowersowego wiersza lub dłuższego hymnu~~. ~~Hymny były częścią składową sutr. Gatha~~ jako ~~krótszy wiersz była używana przez patriarchów linii medytacyjnej buddyzmu (chin. chan; jap. zen) do ukazywania swojego zrozumienia buddyzmu~~. Gatha ~~służyła więc wyrażeniu swego oświecenia. Wypowiadano ją także~~ w ~~czasie przekazu Dharmy przez mistrza uczniowi. Dlatego też jest gatha ściśle związana z zenem~~ i ~~każdy uczeń w chwili oświecenia tworzył wiersz~~.		Gāthā ( ) – dosłownie wiersz, hymn. zwykle poezja recytowana przez [[Guru]], której uczą się na pamięć uczniowie jako instrukcji nauk i praktyk. Gatha to podstawowe hymny nauk w [[Zaratusztrianizm]]ie oraz w perskim i indyjskim [[sufizm\|sufizmie]].

	Czasem w Chinach nazywana była doujijia - czyli wierszem wzajemnego zrozumienia, gdy umysł ucznia i nauczyciela łączyły się ze sobą.		Typ najczęściej czterowersowego wiersza lub dłuższego hymnu. Hymny były częścią składową [sutra\|sutr]]. Gatha jako krótszy wiersz była używana przez patriarchów linii medytacyjnej [[buddyzm]]u (chin. chan; jap. zen) do ukazywania swojego zrozumienia buddyzmu. Gatha służyła więc wyrażeniu swego oświecenia. Wypowiadano ją także w czasie przekazu [[dharma\|Dharmy]] przez mistrza uczniowi. Dlatego też jest gatha ściśle związana z [[zen]]em i każdy uczeń w chwili oświecenia tworzył wiersz.

			Czasem w Chinach nazywana była doujijia – czyli wierszem wzajemnego zrozumienia, gdy umysł ucznia i nauczyciela łączyły się ze sobą.

Plik:Gatha.jpg

2026-09-13T18:13:45Z

Caroli przesłał Plik:Gatha.jpg

Nowa strona

Fana

2026-09-13T17:13:09Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:13, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''Fana''' - w naukach~~ [[~~sufi]]ckich usunięcie, rozpuszczenie lub anihilowanie prymitywnego ja, ego, starcie i ostateczne zniszczenie fałszywego ja, błędnych identyfikacji, złych wzorców~~. ~~W tradycji [[sufizm~~\|~~sufizmu~~]] występuje pojęcie fanâ', pisane też fanaa (arab. فناء), oznaczające usunięcie "ja" przy jednoczesnym pozostawaniu żywym. Ludzie osiągający ten stan uważani są za zjednoczonych z [[Allah Bogiem. Fanaa może być osiągnięta przez ciągłą medytację i kontemplację cech Allah Boga, życie z Bogiem, przez Boga, w Bogu i dla Boga. Życie takie zwane jest baqaa (nieustanność). Wedle nauk wielu sufich, dzieci ciemności, słudzy szatana na tej ziemi, to osoby, które najbardziej obawiają się unicestwienia ego, gdyż siły ciemności i mroku, siły zła mogą na ziemi działać jedynie poprzez ego, niższą jaźń.		[[Image:Fana.jpg\|right]]

	'''Fana''' to unicestwienie ego w [[Allah]] Bogu, rozpuszczenie się, śmierć jaźni. ~~„Wszystko~~ co na niej (ziemi) przeminie, a pozostanie oblicze twego ~~Pana” -~~ Koran 55:26,27. Człowiek łącząc się z Allah Bogiem, Rzeczywistym, jest w stanie wygaśnięcia, unicestwienia swego ego, jego przejawów i indywidualnych ograniczeń. Fana jest końcowym etapem wznoszenia się ku Allah Bogu. W drodze ku Niemu '''[[murid]]''' (uczeń) musi przejść przez różne etapy fana, a każdy z nich przywiedzie go do jego Celu. Istnieją tysiące takich małych, drobnych fana i za każdym razem, kiedy niewiedza została zastąpiona wiedzą, murid doświadcza fana. Doświadcza on więc unicestwienia niewiedzy, ciemnoty, głupoty, fałszu, zaślepienia.		'''Fana''' – w naukach [[sufi]]ckich usunięcie, rozpuszczenie lub anihilowanie prymitywnego ja, ego, starcie i ostateczne zniszczenie fałszywego ja, błędnych identyfikacji, złych wzorców. W tradycji [[sufizm\|sufizmu]] występuje pojęcie fanâ', pisane też fanaa (arab. فناء), oznaczające usunięcie "ja" przy jednoczesnym pozostawaniu żywym. Ludzie osiągający ten stan uważani są za zjednoczonych z [[Allah]] Bogiem. Fanaa może być osiągnięta przez ciągłą medytację i kontemplację cech Allah Boga, życie z Bogiem, przez Boga, w Bogu i dla Boga. Życie takie zwane jest baqaa (nieustanność). Wedle nauk wielu sufich, dzieci ciemności, słudzy [[szatan]]a na tej ziemi, to osoby, które najbardziej obawiają się unicestwienia ego, gdyż siły ciemności i mroku, siły zła mogą na ziemi działać jedynie poprzez ego, niższą jaźń.

			'''Fana''' to unicestwienie ego w [[Allah]] Bogu, rozpuszczenie się, śmierć jaźni. ''"Wszystko co na niej (ziemi) przeminie, a pozostanie oblicze twego Pana"'' – Koran 55:26,27. Człowiek łącząc się z Allah Bogiem, Rzeczywistym, jest w stanie wygaśnięcia, unicestwienia swego ego, jego przejawów i indywidualnych ograniczeń. Fana jest końcowym etapem wznoszenia się ku Allah Bogu. W drodze ku Niemu '''[[murid]]''' (uczeń) musi przejść przez różne etapy fana, a każdy z nich przywiedzie go do jego Celu. Istnieją tysiące takich małych, drobnych fana i za każdym razem, kiedy niewiedza została zastąpiona wiedzą, murid doświadcza fana. Doświadcza on więc unicestwienia niewiedzy, ciemnoty, głupoty, fałszu, zaślepienia.

	Istnieją trzy aspekty baqaa: działania, cech i esencji. Wyróżniane są też cztery poziomy fanaa:		Istnieją trzy aspekty baqaa: działania, cech i esencji. Wyróżniane są też cztery poziomy fanaa:
Linia 9:		Linia 11:
	* '''Baqaa-bi-Allah''' – stan ożywienia, życia w wiecznej świadomości Allah Boga.		* '''Baqaa-bi-Allah''' – stan ożywienia, życia w wiecznej świadomości Allah Boga.

	'''Fana fi al-szajch''' — unicestwienie w Szajchu czyli żyjącym nauczycielu, mistrzu przewodniku. Człowiek niedoskonały nie potrafi o własnych siłach osiągnąć unicestwienia w Allah Bogu (fana fi Allah). Dlatego potrzebuje on duchowego przewodnika, Szajcha, który jest pierwszym etapem w tym procesie.		'''Fana fi al-szajch''' – unicestwienie w Szajchu czyli żyjącym nauczycielu, mistrzu przewodniku. Człowiek niedoskonały nie potrafi o własnych siłach osiągnąć unicestwienia w Allah Bogu (fana fi Allah). Dlatego potrzebuje on duchowego przewodnika, Szajcha, który jest pierwszym etapem w tym procesie.

	'''Fana fi al-rasul''' — unicestwienie w Świętym Proroku Muhammadzie (saws). „Nikt nie spotka Allah Boga zanim nie spotka Proroka”. Po unicestwieniu w jaźni swego szajcha, murid kontynuuje podróż dzięki Łasce Najwyższego do kolejnej fana, która jest unicestwieniem w Proroku Bożym. Na tym etapie murid przepełniony jest wszechogarniającą miłością Świętego Proroka Muhammada, miłością, która jest większa niż czegokolwiek on do tej pory doświadczył. Święty Prorok staje się mu droższy niż życie samo.		'''Fana fi al-rasul''' — unicestwienie w Świętym Proroku Muhammadzie (saws). „Nikt nie spotka Allah Boga zanim nie spotka Proroka”. Po unicestwieniu w jaźni swego szajcha, murid kontynuuje podróż dzięki Łasce Najwyższego do kolejnej fana, która jest unicestwieniem w Proroku Bożym. Na tym etapie murid przepełniony jest wszechogarniającą miłością Świętego Proroka Muhammada, miłością, która jest większa niż czegokolwiek on do tej pory doświadczył. Święty Prorok staje się mu droższy niż życie samo.
Linia 15:		Linia 17:
	'''Fana fi Allah''' — unicestwienie w Allah Bogu. Końcowy etap Wędrówki Powrotu do Allaha. Istnienie rozmiłowanego jest unicestwione i wchłonięte w Istnieniu Umiłowanego. Odtąd zaczyna się nieskończona podróż odsłaniania Nieskończonej Wiedzy czerpanej z Esencji Samej. Ideały tego etapu przypominają nauki niektórych szkół wedyjskich w Indii, gdzie adept rozpuszcza się w Brahmanie, a sam ideał [[Brahman\|Brahmana]] przypomina Allah Boga.		'''Fana fi Allah''' — unicestwienie w Allah Bogu. Końcowy etap Wędrówki Powrotu do Allaha. Istnienie rozmiłowanego jest unicestwione i wchłonięte w Istnieniu Umiłowanego. Odtąd zaczyna się nieskończona podróż odsłaniania Nieskończonej Wiedzy czerpanej z Esencji Samej. Ideały tego etapu przypominają nauki niektórych szkół wedyjskich w Indii, gdzie adept rozpuszcza się w Brahmanie, a sam ideał [[Brahman\|Brahmana]] przypomina Allah Boga.

	W szyizmie, z jednej strony są kręgi szyickie niechętne wszelkiemu mistycyzmowi, z drugiej strony są kręgi bardzo mu przychylne. W szyizmie używa się najczęściej nazwy "irfan" na określenie wiedzy gnostyckiej aby odróżnić się od zakonów sufickich - w odróżnieniu od nich bowiem przychylni mistycyzmowi uczeni szyiccy uważają, iż prawidłowe podążanie za naukami 12 Imamów wystarczające jest na drodze do tego co sufi nazywają Fana (unicestwieniem ego), nie ma żadnej potrzeby tworzenia w tym celu żadnych zakonów, choć trzeba przyznać że istniało i do dzisiaj istnieje kilka szyickich zakonów sufickich takich jak np. Nimatullahi. Wszystkie prócz jednego zakony (tariqi) sufickie wywodzą swój łańcuch przekazu od któregoś z 12 szyickich Imamów. Wcześni sufi utożsamiali swą koncepcję Qutb, osoby będącej duchowym filarem wszechświata, z szyickimi Imamami zanim zaczęli utożsamiać ją z niektórymi własnymi szejchami czy pirami.		W szyizmie, z jednej strony są kręgi szyickie niechętne wszelkiemu mistycyzmowi, z drugiej strony są kręgi bardzo mu przychylne. W szyizmie używa się najczęściej nazwy "irfan" na określenie wiedzy gnostyckiej aby odróżnić się od zakonów sufickich – w odróżnieniu od nich bowiem przychylni mistycyzmowi uczeni szyiccy uważają, iż prawidłowe podążanie za naukami 12 Imamów wystarczające jest na drodze do tego co sufi nazywają Fana (unicestwieniem ego), nie ma żadnej potrzeby tworzenia w tym celu żadnych zakonów, choć trzeba przyznać że istniało i do dzisiaj istnieje kilka szyickich zakonów sufickich takich jak np. Nimatullahi. Wszystkie prócz jednego zakony (tariqi) sufickie wywodzą swój łańcuch przekazu od któregoś z 12 szyickich Imamów. Wcześni sufi utożsamiali swą koncepcję Qutb, osoby będącej duchowym filarem wszechświata, z szyickimi Imamami zanim zaczęli utożsamiać ją z niektórymi własnymi szejchami czy pirami.

	Corbin był wręcz zdania, że pierwotny sufizm był niczym innym jak zawoalowanym szyizmem pozbawionym swego politycznego wymiaru a idea Qutba (Kutuba) była niczym innym jak odpowiednikiem szyickiej koncepcji Imamatu. Abu Jazid z Bistamu (zm. 874) był pierwszym sufim, który mówił o unicestwieniu jaźni (fana), co było wynikiem jego mistycznego stanu, a nie koniecznie zaś studiów na buddyzmem, jak sugerują niektórzy autorzy. Nie istnieją też dowody na to, że Abu Jazid w ogóle słyszał o nirwanie. Poza tym dla sufich fana (unicestwienie ego) i baqa (absolutne poddanie się życiu w Bogu) nie są tym samym, czym nirwana dla buddysty abstrahując od różnic w kosmologii obu systemów i stosunku do idei osobowego Boga Absolutu jakim jest [[Allah]].		Corbin był wręcz zdania, że pierwotny sufizm był niczym innym jak zawoalowanym szyizmem pozbawionym swego politycznego wymiaru a idea Qutba (Kutuba) była niczym innym jak odpowiednikiem szyickiej koncepcji Imamatu. Abu Jazid z Bistamu (zm. 874) był pierwszym sufim, który mówił o unicestwieniu jaźni (fana), co było wynikiem jego mistycznego stanu, a nie koniecznie zaś studiów na buddyzmem, jak sugerują niektórzy autorzy. Nie istnieją też dowody na to, że Abu Jazid w ogóle słyszał o nirwanie. Poza tym dla sufich fana (unicestwienie ego) i baqa (absolutne poddanie się życiu w Bogu) nie są tym samym, czym nirwana dla buddysty abstrahując od różnic w kosmologii obu systemów i stosunku do idei osobowego Boga Absolutu jakim jest [[Allah]].

Plik:Fana.jpg

2026-09-13T17:12:40Z

Caroli przesłał Plik:Fana.jpg

Nowa strona

Fakir

2026-09-13T15:58:33Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:58, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Fakir''' - w piśmie dewanagari फ़क़ीर, biedak, od arabskiego al-faqr, ubogi - żebrzący, ascetyczny mnich muzułmański. Większość fakirów opiera się na teorii, która zalicza ubóstwo do zasług w świetle religii. Termin ten obecnie odnosi się także do części ascetów wyznających hinduizm, prawidłowo jednak nazywanych [[siddha\|siddhami]]. Zakony fakirów tworzą uczniowie [[sufi]] zajmujący się życiem w ubóstwie oraz wykonywaniem charyzmatycznych cudownych sztuczek.		[[Image:Faqir.jpg\|thumb\|Jalali. Mohammedan Faqir. Sufi Muslim ascetic. Suhrawardiyya saint.]]

			'''Fakir''' – w piśmie dewanagari फ़क़ीर, biedak, od arabskiego al-faqr, ubogi – żebrzący, ascetyczny mnich muzułmański. Większość fakirów opiera się na teorii, która zalicza ubóstwo do zasług w świetle religii. Termin ten obecnie odnosi się także do części ascetów wyznających hinduizm, prawidłowo jednak nazywanych [[siddha\|siddhami]]. Zakony fakirów tworzą uczniowie [[sufi]] zajmujący się życiem w ubóstwie oraz wykonywaniem charyzmatycznych cudownych sztuczek.

Plik:Faqir.jpg

2026-09-13T15:56:05Z

Caroli przesłał Plik:Faqir.jpg

Nowa strona

Emunah

2026-09-13T15:38:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:38, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Emunah''' to wiara - hebr. emunah, rdzeń wyrazu wywodzi się od skały. Hebrajskie słowo emunah (wiara, sprawiedliwość, prawość, stabilność, wiarygodność) oraz [[emet]] (prawda, szczerość, prawdziwość, poprawność) posiadają wspólny rdzeń aman. W tekstach biblijnych szczególnie często możemy zaobserwować, że emunah i [[emet]] występują nierozdzielnie ze sobą. Istotnie wiara w oderwaniu od prawdy nie miałaby wiele sensu. Ta druga określa bowiem tę pierwszą. Wiara dla samej wiary, w oderwaniu od prawdy o rzeczywistości, byłaby sztuką dla sztuki, bezsensownym i bezproduktywnym wysiłkiem ducha. Innymi słowy emunah jest wiarą w prawdzie! Emunah, wiara, nie jest ucieczką od prawdy, [[emet]].		[[Image:Emunah.jpg\|right]]

			'''Emunah''' to wiara – hebr. emunah, rdzeń wyrazu wywodzi się od skały. Hebrajskie słowo emunah (wiara, sprawiedliwość, prawość, stabilność, wiarygodność) oraz [[emet]] (prawda, szczerość, prawdziwość, poprawność) posiadają wspólny rdzeń aman. W tekstach biblijnych szczególnie często możemy zaobserwować, że emunah i [[emet]] występują nierozdzielnie ze sobą. Istotnie wiara w oderwaniu od prawdy nie miałaby wiele sensu. Ta druga określa bowiem tę pierwszą. Wiara dla samej wiary, w oderwaniu od prawdy o rzeczywistości, byłaby sztuką dla sztuki, bezsensownym i bezproduktywnym wysiłkiem ducha. Innymi słowy emunah jest wiarą w prawdzie! Emunah, wiara, nie jest ucieczką od prawdy, [[emet]].

	Hebrajskie słowo emuna (wiara) oznacza jednak nie tyle wiarę w sensie przyjęcia czyjegoś poglądu za pewnik, bez weryfikacji lecz raczej, zgodnie z wcześniejszymi doświadczeniami duchowymi, które stały się udziałem ojców Izraela, Avrahama, Mojżesza i Jakuba, stanem zaufania do [[JHWH]], który był (hjh), który jest (hwh), i który będzie (jhjh). Emunah jest nade wszystko bożym zaproszeniem do tańca, jest stanem zachłyśnięcia się i oczarowania Bogiem [[JHWH]], jest stanem zaufania do Stwórcy, [[Elohim]]. Jest darem Ducha (Rucha) i najcenniejszym stanem w jakim może znaleźć się człowiek, jedyną obroną na czas próby i ciężkich doświadczeń życiowych. Wiara taka w żadnym razie nie stoi w sprzeczności z rozumem, a jedynie go uzupełnia ku pożytkowi człowieka. Relacja ta prowadzi z jednej strony do stanu bliskiego obcowania z Elohim Bogiem i Bożego Pokoju (Szalom), z drugiej zaś zapobiega fanatyzmowi religijnemu. Co więcej, niewidzialny Bóg, [[Elohim]] JHWH, pozostaje Niewidzialnym i Ukrywającym się, aby tym bardziej wyostrzył się "duchowy wzrok" poszukujących Drogi do Ojca. Nie jest jednak tak, aby nie pozwolił się On znaleźć tym, którzy go aktywnie poszukują. Warunek jest jednak jeden: musi odbywać się to w prawdzie, wierności i sprawiedliwości.		Hebrajskie słowo emuna (wiara) oznacza jednak nie tyle wiarę w sensie przyjęcia czyjegoś poglądu za pewnik, bez weryfikacji lecz raczej, zgodnie z wcześniejszymi doświadczeniami duchowymi, które stały się udziałem ojców Izraela, Avrahama, Mojżesza i Jakuba, stanem zaufania do [[JHWH]], który był (hjh), który jest (hwh), i który będzie (jhjh). Emunah jest nade wszystko bożym zaproszeniem do tańca, jest stanem zachłyśnięcia się i oczarowania Bogiem [[JHWH]], jest stanem zaufania do Stwórcy, [[Elohim]]. Jest darem Ducha (Rucha) i najcenniejszym stanem w jakim może znaleźć się człowiek, jedyną obroną na czas próby i ciężkich doświadczeń życiowych. Wiara taka w żadnym razie nie stoi w sprzeczności z rozumem, a jedynie go uzupełnia ku pożytkowi człowieka. Relacja ta prowadzi z jednej strony do stanu bliskiego obcowania z Elohim Bogiem i Bożego Pokoju (Szalom), z drugiej zaś zapobiega fanatyzmowi religijnemu. Co więcej, niewidzialny Bóg, [[Elohim]] JHWH, pozostaje Niewidzialnym i Ukrywającym się, aby tym bardziej wyostrzył się "duchowy wzrok" poszukujących Drogi do Ojca. Nie jest jednak tak, aby nie pozwolił się On znaleźć tym, którzy go aktywnie poszukują. Warunek jest jednak jeden: musi odbywać się to w prawdzie, wierności i sprawiedliwości.

Plik:Emunah.jpg

2026-09-13T15:37:43Z

Caroli przesłał Plik:Emunah.jpg

Nowa strona

Emet

2026-09-13T15:27:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 16:27, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''Emet''' - słowo prawda w języku hebrajskim to "Emet" [אמת], odpowiada ideałowi~~ [[~~Satya]] w jodze i kulturze wedyjskiej. Składa się z trzech liter~~: ~~'alef', 'mem' i 'taw'~~. ~~Alfabet hebrajski zawiera 22 litery ([[tarot~~]]) i co ciekawe 'alef' jest pierwszą literą alfabetu hebrajskiego, 'mem' środkową (dokładnie 13), a 'taw' ostatnią. '''Emet''' - Prawda, rozpościera się na cały alfabet hebrajski, obejmuje wszystkie jego litery. '''Emet''' to prawda, prawdziwość, szczerość, wierność i poprawność w jednym słowie.		[[Image:Emet.jpg\|right]]

	Prawda po hebrajsku to 'emet [אמת]. Słowo to wywodzi się z tego samego rdzenia, co słowa wiara/wierność/ufność, wierny/wierzący, godny zaufania, amen ['[[emunah\|emuna]], ma'amin, ne'eman, amen - אמונה, מאמין, נאמן, אמן] - i ten związek jest tutaj ważny. Ponieważ prawda po hebrajsku jest rozumiana przede wszystkim jako pewność, niezawodność, stabilność, trwałość, bezpieczeństwo. Jest tak dlatego, że oryginalne znaczenie rdzenia, z którego wywodzi się słowo 'emet wyraża ideę wspierania, podtrzymywania (jak fundament), bycia niewzruszonym.		'''Emet''' – słowo prawda w języku hebrajskim to "Emet" [אמת], odpowiada ideałowi [[Satya]] w jodze i kulturze wedyjskiej. Składa się z trzech liter: "alef", "mem" i "taw". Alfabet hebrajski zawiera 22 litery ([[tarot]]) i co ciekawe "alef" jest pierwszą literą alfabetu hebrajskiego, "mem" środkową (dokładnie 13), a "taw" ostatnią. '''Emet''' – Prawda, rozpościera się na cały alfabet hebrajski, obejmuje wszystkie jego litery. '''Emet''' to prawda, prawdziwość, szczerość, wierność i poprawność w jednym słowie.

			Prawda po hebrajsku to 'emet [אמת]. Słowo to wywodzi się z tego samego rdzenia, co słowa wiara/wierność/ufność, wierny/wierzący, godny zaufania, amen ['[[emunah\|emuna]], ma'amin, ne'eman, amen – אמונה, מאמין, נאמן, אמן] – i ten związek jest tutaj ważny. Ponieważ prawda po hebrajsku jest rozumiana przede wszystkim jako pewność, niezawodność, stabilność, trwałość, bezpieczeństwo. Jest tak dlatego, że oryginalne znaczenie rdzenia, z którego wywodzi się słowo 'emet wyraża ideę wspierania, podtrzymywania (jak fundament), bycia niewzruszonym.

Plik:Emet.jpg

2026-09-13T15:26:47Z

Caroli przesłał Plik:Emet.jpg

Nowa strona

Elil

2026-09-13T14:41:27Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:41, 13 wrz 2026
(Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika)
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''~~Elil~~''' inaczej Enlil to bóstwo babilońskie znane także w dawnej kulturze żydowskiej jako Eli, Elil czy Elijl~~. ~~W Mezopotamii najbardziej znaną triadą bóstw tworzyli~~ Elil~~, An i Enki~~. ~~Elil (Ellil) to bóstwo powietrza, bóg wiatru i stwórca pierwszego człowieka~~.		[[Image:Elil.jpg\|thumb\|Statua Elil datowany na 1800–1600 p.n.e]]

	~~Słowa Jezusa na krzyżu:~~ Eli, ~~Eli~~, ~~lama sabachthani~~ to ~~jedna z najlepiej zachowanych inwokacji wzywających babilońskiego Boga Elila dowodząca~~, ~~że chrześcijaństwo~~ i ~~nauka Jezusa ma pierwotnie wyraźnie babiloński rodowód~~.		'''Elil''', inaczej Enlil – to bóstwo babilońskie znane także w dawnej kulturze żydowskiej jako Eli, Elil czy Elijl. W Mezopotamii najbardziej znaną triadą bóstw tworzyli Elil, An i Enki. Elil (Ellil) to bóstwo powietrza, bóg wiatru i stwórca pierwszego człowieka.

	~~Ellil czy Enlil - sum. den-lil2~~, ~~tłum. "Pan Wiatru czy Powietrza~~"~~; zapisywane w piśmie klinowym~~ – w mitologii mezopotamskiej bóg stojący (jako następca boga An, bab. Anu) faktycznie na czele panteonu sumeryjskiego; syn Ziemi (Ki, bab. Aruru) i Nieba (An, bab. Anu), małżonek bogini Ninlil (bab. Mullitu), ojciec Nanny, Nergala,Ningirsu, Ninurty i Nisaby; głównym ośrodkiem jego kultu była świątynia E-kur w mieście Nippur; jeden z ~~czwórki wielkich bogów-stworzycieli, obok boga An~~, ~~boga Enki (Ea)~~ i ~~bogini Ninhursag~~.		Słowa Jezusa na krzyżu: ''"Eli, Eli, lama sabachthani"''– to jedna z najlepiej zachowanych inwokacji wzywających babilońskiego Boga Elila dowodząca, że [[chrześcijaństwo]] i nauka [[Jezus]]a ma pierwotnie wyraźnie babiloński rodowód.

	Według jednego z mitów, Enlil (Elil) stworzył pierwszego człowieka wykopując motyką dziurę w ziemi, z której człowiek wyrósł jak roślina. Inny mit opowiada, jak Enlil rozdziela swych rodziców: Niebo (An) zostaje podniesiony w górę, a Matka Ziemia (Ki) pozostaje przy jego boku. Miał również zesłać potop na Ziemię, aby uciszyć ludzi, przez których nie mógł spać. Jedynymi, którzy przetrwali potop byli Utnapisztim (odpowiednik biblijnego ~~Noego~~) i jego żona.		Ellil czy Enlil – sum. den-lil2, tłum. "Pan Wiatru czy Powietrza"; zapisywane w piśmie klinowym – w mitologii mezopotamskiej bóg stojący (jako następca boga An, bab. Anu) faktycznie na czele panteonu sumeryjskiego; syn Ziemi (Ki, bab. Aruru) i Nieba (An, bab. Anu), małżonek bogini Ninlil (bab. Mullitu), ojciec Nanny, Nergala,Ningirsu, Ninurty i Nisaby; głównym ośrodkiem jego kultu była świątynia E-kur w mieście Nippur; jeden z czwórki wielkich bogów-stworzycieli, obok boga An, boga Enki (Ea) i bogini Ninhursag.

			Według jednego z mitów, Enlil (Elil) stworzył pierwszego człowieka wykopując motyką dziurę w ziemi, z której człowiek wyrósł jak roślina. Inny mit opowiada, jak Enlil rozdziela swych rodziców: Niebo (An) zostaje podniesiony w górę, a Matka Ziemia (Ki) pozostaje przy jego boku. Miał również zesłać potop na Ziemię, aby uciszyć ludzi, przez których nie mógł spać. Jedynymi, którzy przetrwali potop byli Utnapisztim (odpowiednik biblijnego [[Noe]]go) i jego żona.


Linia 15:		Linia 17:

	[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]		[[Category:Hasło]][[Category:Sufizm]]
			[[Category:Bóstwa]]

Plik:Elil.jpg

2026-09-13T14:39:03Z

Caroli przesłał Plik:Elil.jpg

Nowa strona

Dżihad

2026-09-13T14:28:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:28, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Dżihad''', po arabsku: جهاد , ğihād, jihād, jihad - zmaganie, walka - dokładanie starań i wysiłków w dążeniu do jakiegoś celu, szczególnie w dążeniu do [[Allah]] Boga. Termin ten w tradycji europejskiej błędnie kojarzony był i jest nadal jedynie z pojęciem "świętej wojny" z niewiernymi. Nie do końca poprawnie bywa/ł interpretowany również przez samych muzułmanów z różnych sekt islamskich. Ostatecznie prawnicy muzułmańscy wyodrębnili cztery sposoby prowadzenia dżihadu:		[[Image:Dżihad.jpg\|right]]

			'''Dżihad''' (po arabsku: جهاد , ğihād, jihād, jihad) – zmaganie, walka – dokładanie starań i wysiłków w dążeniu do jakiegoś celu, szczególnie w dążeniu do [[Allah]] Boga. Termin ten w tradycji europejskiej błędnie kojarzony był i jest nadal jedynie z pojęciem "świętej wojny" z niewiernymi. Nie do końca poprawnie bywa/ł interpretowany również przez samych muzułmanów z różnych sekt islamskich. Ostatecznie prawnicy muzułmańscy wyodrębnili cztery sposoby prowadzenia dżihadu:

	* sercem,		* sercem,
Linia 8:		Linia 10:
	Celem dżihadu jest każde działanie czy przedsięwzięcie mające na celu krzewienie religii islamu i budowanie chwały i wielkości muzułmańskiej ummy. Muzułmanin, który prowadzi dżihad sercem, to człowiek walczący ze złem gnieżdżącym się w jego duszy i podszeptami szatana oraz starający się trwać w swojej wierze, co praktykują [[sufi]]. Muzułmanin (wierzący w Boga), który działa językiem i rękami, to osoba zapobiegająca bądź naprawiająca szkody wyrządzane gminie muzułmańskiej czy sufickiej. W terminie dżihadu zawiera się również pojęcie kitalu i tylko ono, jako prowadzone mieczem, odpowiada zachodniej definicji uznającej je za wojnę religijną.		Celem dżihadu jest każde działanie czy przedsięwzięcie mające na celu krzewienie religii islamu i budowanie chwały i wielkości muzułmańskiej ummy. Muzułmanin, który prowadzi dżihad sercem, to człowiek walczący ze złem gnieżdżącym się w jego duszy i podszeptami szatana oraz starający się trwać w swojej wierze, co praktykują [[sufi]]. Muzułmanin (wierzący w Boga), który działa językiem i rękami, to osoba zapobiegająca bądź naprawiająca szkody wyrządzane gminie muzułmańskiej czy sufickiej. W terminie dżihadu zawiera się również pojęcie kitalu i tylko ono, jako prowadzone mieczem, odpowiada zachodniej definicji uznającej je za wojnę religijną.

	[[Koran]] wzywa do kitalu, ale jedynie w wypadku odpierania ataku: "Zwalczajcie na drodze Boga tych, którzy was zwalczają, lecz nie bądźcie najeźdźcami. Zaprawdę Bóg nie miłuje najeźdźców! (...) I nie zwalczajcie ich przy świętym Meczecie, dopóki oni nie będą was tam zwalczać" (2:190-191). [[Islam]] z założenia nie popiera działań zaczepnych, ofensywnych wymierzonych w słabszego przeciwnika: "Wzywajcie do pokoju, kiedy jesteście górą" (47:35).		[[Koran]] wzywa do kitalu, ale jedynie w wypadku odpierania ataku: ''"Zwalczajcie na drodze Boga tych, którzy was zwalczają, lecz nie bądźcie najeźdźcami. Zaprawdę Bóg nie miłuje najeźdźców! (...) I nie zwalczajcie ich przy świętym Meczecie, dopóki oni nie będą was tam zwalczać"'' (2:190-191). [[Islam]] z założenia nie popiera działań zaczepnych, ofensywnych wymierzonych w słabszego przeciwnika: ''"Wzywajcie do pokoju, kiedy jesteście górą"'' (47:35).

	Idea dżihadu pojawiła się w czasach wczesnego islamu i prowadzonych wtedy podbojów arabskich. "Na drodze Boga" walczono z plemionami i ludami, które uparcie trwały w niewierze. Nie zaliczano do nich tzw. [[ahl al-kitab]], czyli przedstawicieli religii objawionych, a jednocześnie monoteistycznych: chrześcijan, żydów i sabejczyków. Uzyskiwali oni status [[ahl az-zimma]] - ludzi chronionych zobowiązanych w zamian za zapewnienie im bezpieczeństwa do płacenia dżizji, podatku pogłównego. Innym ludom, przed przystąpieniem do walki z nimi, proponowano przyjęcie islamu. Dopiero odmowa uznawana była za atak na integralność islamu, a tym samym stanowiła znak do podjęcia działań wojennych.		Idea dżihadu pojawiła się w czasach wczesnego islamu i prowadzonych wtedy podbojów arabskich. "Na drodze Boga" walczono z plemionami i ludami, które uparcie trwały w niewierze. Nie zaliczano do nich tzw. [[ahl al-kitab]], czyli przedstawicieli religii objawionych, a jednocześnie monoteistycznych: chrześcijan, żydów i sabejczyków. Uzyskiwali oni status [[ahl az-zimma]] – ludzi chronionych zobowiązanych w zamian za zapewnienie im bezpieczeństwa do płacenia dżizji, podatku pogłównego. Innym ludom, przed przystąpieniem do walki z nimi, proponowano przyjęcie islamu. Dopiero odmowa uznawana była za atak na integralność islamu, a tym samym stanowiła znak do podjęcia działań wojennych.

	Pojęcie dżihadu ewoluowało przez wieki stając się choćby dla ugrupowania charydżytów (terrorystów) szóstym filarem islamu, wedle którego na śmierć zasługuje każdy, kto nie jest charydżytą. Zajdyci, jedna z sekt szyickich, obowiązkiem prowadzenia dżihadu obarczała swojego imama. Sami szyici, wierni zasadzie takijji, czyli ukrywania swego wyznania z obawy przed prześladowaniami, nie przywiązywali do niego większego znaczenia.		Pojęcie dżihadu ewoluowało przez wieki stając się choćby dla ugrupowania charydżytów (terrorystów) szóstym filarem islamu, wedle którego na śmierć zasługuje każdy, kto nie jest charydżytą. Zajdyci, jedna z sekt szyickich, obowiązkiem prowadzenia dżihadu obarczała swojego imama. Sami szyici, wierni zasadzie takijji, czyli ukrywania swego wyznania z obawy przed prześladowaniami, nie przywiązywali do niego większego znaczenia.
Linia 16:		Linia 18:
	Dopiero współcześnie, na przełomie XX i XXI wieku idea dżihadu jako wojny agresywnej nabrała nowego wymiaru wraz z dojściem do głosu muzułmańskiej myśli fundamentalistycznej na początku XX wieku (sekty wahabitów i salafitów). Stowarzyszenie Braci Muzułmanów zgodnie z ideologią Sajjida Kutba za dżihad uznaje zbrojne przeciwstawienie się wszelkim przejawom cywilizacji zachodniej widząc w niej źródło ateizmu, zepsucia, niewiedzy, czyli stanu tożsamego z pojęciem [[dżahilijja\|dżahilijji]] i nawołuje do powrotu do rzekomo pierwotnych form islamu (charydżyzm). Warto tu jednak zauważyć, że to skrajne stanowisko nie oddaje przekonań większości muzułmanów, a kreowanie islamu jako zagrożenia dla Zachodu jest wynikiem generalizacji i utwierdzania szkodliwych stereotypów przez tenże właśnie Zachód.		Dopiero współcześnie, na przełomie XX i XXI wieku idea dżihadu jako wojny agresywnej nabrała nowego wymiaru wraz z dojściem do głosu muzułmańskiej myśli fundamentalistycznej na początku XX wieku (sekty wahabitów i salafitów). Stowarzyszenie Braci Muzułmanów zgodnie z ideologią Sajjida Kutba za dżihad uznaje zbrojne przeciwstawienie się wszelkim przejawom cywilizacji zachodniej widząc w niej źródło ateizmu, zepsucia, niewiedzy, czyli stanu tożsamego z pojęciem [[dżahilijja\|dżahilijji]] i nawołuje do powrotu do rzekomo pierwotnych form islamu (charydżyzm). Warto tu jednak zauważyć, że to skrajne stanowisko nie oddaje przekonań większości muzułmanów, a kreowanie islamu jako zagrożenia dla Zachodu jest wynikiem generalizacji i utwierdzania szkodliwych stereotypów przez tenże właśnie Zachód.

	* '''al-dżihad al-akbar''' — większa święta wojna. Ciągła i czujna walka wewnętrzna z niewiedzą, zmysłowymi pasjami i wadami niższej jaźni, która odciąga i oddala człowieka od Boga. Jest to prawdziwa walka przeciwko wewnętrznym wrogom, wewnętrznym „niedowiarkom” i wewnętrznym tyranom. Niebiańską bronią używaną w al-dżihad al-akbar jest pamiętanie Boga (dhikr Allah).		* '''al-dżihad al-akbar''' – większa święta wojna. Ciągła i czujna walka wewnętrzna z niewiedzą, zmysłowymi pasjami i wadami niższej jaźni, która odciąga i oddala człowieka od Boga. Jest to prawdziwa walka przeciwko wewnętrznym wrogom, wewnętrznym „niedowiarkom” i wewnętrznym tyranom. Niebiańską bronią używaną w al-dżihad al-akbar jest pamiętanie Boga (dhikr Allah).

			* '''al-dżihad al-aszgar''' – mniejsza święta wojna. Zewnętrzna walka przeciw niewiernym niewierzącym i tyranom. Niestety nadużywana i często źle pojmowana, co się kończy ludobójczymi rzeziami na Bliskim Wschodzie.

	* '''al-dżihad al-aszgar''' — mniejsza święta wojna. ~~Zewnętrzna~~ walka ~~przeciw niewiernym niewierzącym~~ i ~~tyranom~~. ~~Niestety nadużywana~~ i ~~często źle pojmowana~~, co się ~~kończy ludobójczymi rzeziami na Bliskim Wschodzie~~.		Pierwsze odniesienie dżihadu było zawsze odnośnie do duchowości i mistyki, walki wewnętrznej. Oznacza on wszelki rodzaj wysiłku zmierzający ku Bogu. Jest to walka z pokusami, z samym sobą (z ego) – niejako wojna osobista z nałogami i pokusami. Jest to pierwszy kontekst tzw. Wielkiego Dżihadu. Na Wielki Dżihad składają się także pomniejsze elementy takie jak dbanie o rodzinę, a także o ogół wiary. Przejście z Wielkiego - a także uważanego za podstawowy – Dżihadu do Mniejszego ma związek zarówno z rozwojem mistyki jak i kontekstem historycznym. Co do duchowości oznaczało to po prostu objęcie troską całą wspólnotę wiernych, ale tylko wtedy, jeśli pojawiało się zewnętrzne zagrożenie.

	Pierwsze odniesienie dżihadu było zawsze odnośnie do duchowości i mistyki, walki wewnętrznej. Oznacza on wszelki rodzaj wysiłku zmierzający ku Bogu. Jest to walka z pokusami, z samym sobą (z ego) – niejako wojna osobista z nałogami i pokusami. Jest to pierwszy kontekst tzw. Wielkiego Dżihadu. Na Wielki Dżihad składają się także pomniejsze elementy takie jak dbanie o rodzinę, a także o ogół wiary. Przejście z Wielkiego - a także uważanego za podstawowy - Dżihadu do Mniejszego ma związek zarówno z rozwojem mistyki jak i kontekstem historycznym. Co do duchowości oznaczało to po prostu objęcie troską całą wspólnotę wiernych, ale tylko wtedy, jeśli pojawiało się zewnętrzne zagrożenie.

	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==
Linia 28:		Linia 31:
	[http://sufi-chishty.blogspot.com/ Portal z naukami duchowymi najstarszej indyjsko-perskiej szkoły sufickiej czisztijja z Ajmer w Polsce]		[http://sufi-chishty.blogspot.com/ Portal z naukami duchowymi najstarszej indyjsko-perskiej szkoły sufickiej czisztijja z Ajmer w Polsce]

	[[Category:Sufizm]]		[[Category:Sufizm]][[Category:Hasło]]

Plik:Dżihad.jpg

2026-09-13T14:27:37Z

Caroli przesłał Plik:Dżihad.jpg

Nowa strona

Donmeh

2026-09-13T14:18:11Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:18, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
			[[Image:Donmeh.jpg\|thumb\|Shabbetai Tzevi]]

	'''Donmeh''', dönmeh, dönme – grupa religijna w Turcji czcząca Sabbataja Cwi (ang. Sabbatai Zevi) jako mesjasza. Są jedyną istniejącą obecnie grupą sabatarianizmu. Choć formalnie są muzułmanami, to praktykują wiele zwyczajów i obchodzą święta żydowskie. Wzorują się w tym na samym Sabbataju, który nawrócił się na islam w 1666 roku. Uważają, że „ludzie prawdy” (wybrani przez Boga) muszą żyć wśród wyznawców różnych religii, w czym nawiązują do pewnych wątków kabalistycznych („Upadek Sophii”) i [[sufi]]ckich. W przeszłości niektóre ich grupy w tajemnicy praktykowały prawosławie. Niewielka część donmeh to nawróceni muzułmanie. Liczą obecnie poniżej 10 tysięcy wyznawców – choć w przeszłości byli liczniejsi i dość wpływowi. Znaczna część może się ukrywać ze swoimi wierzeniami w obawie o prześladowania ze strony sunnitów lub salafitów.		'''Donmeh''', dönmeh, dönme – grupa religijna w Turcji czcząca Sabbataja Cwi (ang. Sabbatai Zevi) jako mesjasza. Są jedyną istniejącą obecnie grupą sabatarianizmu. Choć formalnie są muzułmanami, to praktykują wiele zwyczajów i obchodzą święta żydowskie. Wzorują się w tym na samym Sabbataju, który nawrócił się na islam w 1666 roku. Uważają, że „ludzie prawdy” (wybrani przez Boga) muszą żyć wśród wyznawców różnych religii, w czym nawiązują do pewnych wątków kabalistycznych („Upadek Sophii”) i [[sufi]]ckich. W przeszłości niektóre ich grupy w tajemnicy praktykowały prawosławie. Niewielka część donmeh to nawróceni muzułmanie. Liczą obecnie poniżej 10 tysięcy wyznawców – choć w przeszłości byli liczniejsi i dość wpływowi. Znaczna część może się ukrywać ze swoimi wierzeniami w obawie o prześladowania ze strony sunnitów lub salafitów.

Linia 6:		Linia 8:

	Centrum duchowe ruchu znajduje się w Salonikach (Thessaloniki) w centralnej Macedonii.		Centrum duchowe ruchu znajduje się w Salonikach (Thessaloniki) w centralnej Macedonii.


	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==

Plik:Donmeh.jpg

2026-09-13T14:17:01Z

Caroli przesłał Plik:Donmeh.jpg

Nowa strona

Dhikr

2026-09-13T14:09:53Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:09, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	~~'''~~Dhikr~~''' w arab. l. poj. ذکر, l. mn. اذكار; pers. '''zikr'''; w tur. i malaj. '''zikir'''; w urdu '''zakr'''; beng~~. ~~jikir - dosłownie wspominanie, pamiętanie - w islamie i jego szkołach mistycznych oznacza rozmyślanie o [[Allah]] [[Bóg~~\|Bogu]] z pomocą frazy modlitewnej. Może też oznaczać inne czynności mające na celu utrzymanie świadomości jego istnienia. W sufizmie jest to specyficzna, podstawowa forma modlitwy. Dość często stosowaną pomocą w dhikr jest [[subha]] ~~- czyli różaniec.~~		[[Image:Dhikr.jpg\|right]]

	~~Modlitwa może mieć charakter praktyki indywidualnej lub rytualny~~, ~~zbiorowy~~. ~~Modlitwom sufich często towarzyszy ekstatyczny taniec (bractwo maulawi, tzw~~. ~~taniec derwiszów), swoisty proces praktyki duchowej, który podejmują modlący~~. ~~Poza tym~~ w ~~skład tych ceremonii sama wchodzą śpiewy~~ i ~~medytacje~~, ~~ćwiczenia~~ w ~~oddychaniu, a także recytacje wersetów~~ z ~~Koranu, a czasem po prostu wyrazów "Allah!" lub "Hu!"~~. ~~Najistotniejszym elementem zikru~~ jest ~~osiągnięcie poczucia jedności z istotą Allah Boga~~. ~~Rytuały duchowe sufi pojawiły się już~~ w ~~VIII wieku e.ch., są przedłużeniem pradawnych tradycji mistycznych kultury arabskiej i perskiej~~.		'''Dhikr''' (w arab. l. poj. ذکر, l. mn. اذكار; pers. '''zikr'''; w tur. i malaj. '''zikir'''; w urdu '''zakr'''; beng. jikir) – dosłownie wspominanie, pamiętanie – w [[islam]]ie i jego szkołach mistycznych oznacza rozmyślanie o [[Allah]] [[Bóg\|Bogu]] z pomocą frazy modlitewnej. Może też oznaczać inne czynności mające na celu utrzymanie świadomości jego istnienia. W [[sufizm]]ie jest to specyficzna, podstawowa forma modlitwy. Dość często stosowaną pomocą w dhikr jest [[subha]] – czyli różaniec.

	~~Dhikr~~ może ~~być ukryty w sercu~~ (~~per zikr-e chaffi~~), lub ~~odbywać~~ się ~~jawnie, za pomocą głośnej mowy (per zikr-~~e ~~dżalli)~~. ~~W duchowej drodze sufi~~, ~~podobnie jak w innych kierunkach mistyki wschodu ma ona dwie podstawowe formy:~~		Modlitwa może mieć charakter praktyki indywidualnej lub rytualny, zbiorowy. Modlitwom [[sufi]]ch często towarzyszy ekstatyczny taniec (bractwo maulawi, tzw. taniec derwiszów), swoisty proces praktyki duchowej, który podejmują modlący. Poza tym w skład tych ceremonii sama wchodzą śpiewy i medytacje, ćwiczenia w oddychaniu, a także recytacje wersetów z [[Koran]]u, a czasem po prostu wyrazów "Allah!" lub "Hu!". Najistotniejszym elementem zikru jest osiągnięcie poczucia jedności z istotą Allah Boga. Rytuały duchowe sufi pojawiły się już w VIII wieku e.ch., są przedłużeniem pradawnych tradycji mistycznych kultury arabskiej i perskiej.

	*głośną (zikr dżali) - będącą rytmiczną inwokacją Allah Boga, opierająca się głównie na recytacji boskich imion;		Dhikr może być ukryty w sercu (per zikr-e chaffi), lub odbywać się jawnie, za pomocą głośnej mowy (per zikr-e dżalli). W duchowej drodze [[sufi]], podobnie jak w innych kierunkach mistyki wschodu ma ona dwie podstawowe formy:
	*cichą (fikr; zikr chafi) - odmawianą w myśli, w głębi serca.
			*głośną (zikr dżali) – będącą rytmiczną inwokacją Allah Boga, opierająca się głównie na recytacji boskich imion;
			*cichą (fikr; zikr chafi) – odmawianą w myśli, w głębi serca.

	Prawidłowa nauka Dhikru wymaga wielu lat nauki pod okiem dobrego Nauczyciela lub Przewodnika Duchowego zwanego przez sufich [[Szajch]], [[Murszid]] lub [[Pir]].		Prawidłowa nauka Dhikru wymaga wielu lat nauki pod okiem dobrego Nauczyciela lub Przewodnika Duchowego zwanego przez sufich [[Szajch]], [[Murszid]] lub [[Pir]].

Plik:Dhikr.jpg

2026-09-13T14:09:29Z

Caroli przesłał Plik:Dhikr.jpg

Nowa strona

Derwisz

2026-09-13T13:59:59Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:59, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Derwisz''' (pers. درویش) - członek muzułmańskiego, sufickiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; także żebrzący, ascetyczny, wędrowny mnich muzułmański ([[fakir]]). Najstarsze znane bractwo derwiszów powstało w XI w. założone w roku 1077 przez Abd al-Kadira al-Dżilaniego. Rytuał derwisza oddziaływał na emocjonalną stronę religijności i mistyki, zwłaszcza poprzez charakterystyczne tańce, które polegały na wielogodzinnym, nieprzerwanym obracaniu się wokół własnej osi, przy równoczesnym wypowiadaniu słów magicznych, np. tańczący derwisze z Konyi (Turcja), zakonu założonego przez Jelaluddina (Dżelaluddina) Rumi zwanego Mewlana (XIII w.).		[[Image:Dervish.jpg\|right]]

			'''Derwisz''' (pers. درویش) – członek muzułmańskiego, sufickiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; także żebrzący, ascetyczny, wędrowny mnich muzułmański ([[fakir]]). Najstarsze znane bractwo derwiszów powstało w XI w. założone w roku 1077 przez Abd al-Kadira al-Dżilaniego. Rytuał derwisza oddziaływał na emocjonalną stronę religijności i mistyki, zwłaszcza poprzez charakterystyczne tańce, które polegały na wielogodzinnym, nieprzerwanym obracaniu się wokół własnej osi, przy równoczesnym wypowiadaniu słów magicznych, np. tańczący derwisze z Konyi (Turcja), zakonu założonego przez Jelaluddina (Dżelaluddina) Rumi zwanego Mewlana (XIII w.).

	Derwisz, to słowo perskie, oznaczające ubogą osobę, arabski odpowiednik słowa [[fakir]]. Oznacza również poszukującego [[Allah]]a, dosłownie tego, który szuka drzwi, przez drzwi bowiem można dostąpić Boga. Tymi drzwiami jest jeden ze spadkobierców Wiedzy Proroka [[Muhammad]]a (saws), czyli mistrz [[Sufi]].		Derwisz, to słowo perskie, oznaczające ubogą osobę, arabski odpowiednik słowa [[fakir]]. Oznacza również poszukującego [[Allah]]a, dosłownie tego, który szuka drzwi, przez drzwi bowiem można dostąpić Boga. Tymi drzwiami jest jeden ze spadkobierców Wiedzy Proroka [[Muhammad]]a (saws), czyli mistrz [[Sufi]].


	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==

Plik:Dervish.jpg

2026-09-13T13:59:22Z

Caroli przesłał Plik:Dervish.jpg

Nowa strona

Dargah

2026-09-13T13:54:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:54, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Dargah''' (perski: درگاه dargāh lub درگه dargah) - suficka świątynia grobu wybudowana na miejscu pochówku [[Sufi]]ego - świętego nauczyciela religijnego, [[derwisz]]a lub przewodnika duchowego. Jest to sanktuarium - odpowiednik świątyni [[samadhi]] ([[mahasamadhi]]) w hinduizmie i ohelu w tradycji chasydzkiej - do którego możne pielgrzymować każdy, kto zapragnie oddać cześć i pomodlić się na grobie świętego.		[[Image:Dargah Sharif w Ajmer Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy..jpg\|thumb\|Dargah Sharif w Ajmer Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy]]

			'''Dargah''' (perski: درگاه dargāh lub درگه dargah) – suficka świątynia grobu wybudowana na miejscu pochówku [[Sufi]]ego – świętego nauczyciela religijnego, [[derwisz]]a lub przewodnika duchowego. Jest to sanktuarium - odpowiednik świątyni [[samadhi]] ([[mahasamadhi]]) w hinduizmie i ohelu w tradycji chasydzkiej – do którego możne pielgrzymować każdy, kto zapragnie oddać cześć i pomodlić się na grobie świętego.

	Dargas są często bardzo rozbudowane i w skład Dargi wchodzi zwykle świątynia (meczet) oraz sale spotkań, szpitale, szkoły religijne (madras), domy opieki dla nauczyciela, budynki na cele społeczne.		Dargas są często bardzo rozbudowane i w skład Dargi wchodzi zwykle świątynia (meczet) oraz sale spotkań, szpitale, szkoły religijne (madras), domy opieki dla nauczyciela, budynki na cele społeczne.
Linia 5:		Linia 7:
	Nazwa Dargah pochodzi od perskiego słowa, które może oznaczać "portal" lub "próg", który umożliwia wywołanie świętego, błaganie o spełnienie modlitw i wymodlenie u niego błogosławieństwa i wstawiennictwa.		Nazwa Dargah pochodzi od perskiego słowa, które może oznaczać "portal" lub "próg", który umożliwia wywołanie świętego, błaganie o spełnienie modlitw i wymodlenie u niego błogosławieństwa i wstawiennictwa.

	Dargah jest więc i sanktuarium świętego Mistrza (Khwadźa) i miejscem pielgrzymek tych, którzy chcą mu oddać cześć, a zarazem jest miejscem spotkań wszystkich religijnych wyznawców, praktykujących duchowo [[murid]] (uczniów), derwiszów ze swymi nauczycielami zwanymi [[szajch]]ami, [[murszid]]ami i [[pir]]ami. Z biegiem czasu w Dargah, rozwinął się kult świętych, gdzie muzycy i śpiewacy wychwalają swymi pieśniami świętych i przekazują pamięć o nich potomnym. Najbardziej znana Dargah na świecie jest Dargah Sharif w [[Ajmer]] - Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy.		Dargah jest więc i sanktuarium świętego Mistrza (Khwadźa) i miejscem pielgrzymek tych, którzy chcą mu oddać cześć, a zarazem jest miejscem spotkań wszystkich religijnych wyznawców, praktykujących duchowo [[murid]] (uczniów), derwiszów ze swymi nauczycielami zwanymi [[szajch]]ami, [[murszid]]ami i [[pir]]ami. Z biegiem czasu w Dargah, rozwinął się kult świętych, gdzie muzycy i śpiewacy wychwalają swymi pieśniami świętych i przekazują pamięć o nich potomnym. Najbardziej znana Dargah na świecie jest Dargah Sharif w [[Ajmer]] – Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy.

Plik:Dargah Sharif w Ajmer Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy..jpg

2026-09-13T13:53:30Z

Caroli przesłał Plik:Dargah Sharif w Ajmer Sanktuarium Khwaja Moiunddin Chisthy..jpg

Nowa strona

Czisztijja

2026-09-13T11:43:06Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:43, 13 wrz 2026
Linia 1:		Linia 1:
	'''Czisztijja''' po persku: چشتیه Čištiyya, ang. Chishtiyya - [[tarika]], ścieżka, szkoła lub zakon [[sufizm\|suficki]] powstały w X wieku w miasteczku Cziszt pod Heratem, w dzisiejszym Afganistanie (dawnej Perski). Jako założyciel Chishty znany jest suficki mistrz duchowy [[Abu Iszaq Szami]], natomiast najsławniejszym przedstawicielem tej tradycji był mistrz suficki [[Moinuddin Chishti]]. W pierwszej połowie XX wieku odłam tego ruchu sufickiego znany jako Nizamuddinijja propagował na Zachodzie [[Hazrat Inayat Khan]]. Główne cechy tego ruchu to tolerancja, otwartość, dobroczynność i unikanie kontaktów z aparatem władzy.		[[Image:Czisztijja order.jpg\|right]]

			'''Czisztijja''' po persku: چشتیه Čištiyya, ang. Chishtiyya – [[tarika]], ścieżka, szkoła lub zakon [[sufizm\|suficki]] powstały w X wieku w miasteczku Cziszt pod Heratem, w dzisiejszym Afganistanie (dawnej Perski). Jako założyciel Chishty znany jest suficki mistrz duchowy [[Abu Iszaq Szami]], natomiast najsławniejszym przedstawicielem tej tradycji był mistrz suficki [[Moinuddin Chishti]]. W pierwszej połowie XX wieku odłam tego ruchu sufickiego znany jako Nizamuddinijja propagował na Zachodzie [[Hazrat Inayat Khan]]. Główne cechy tego ruchu to tolerancja, otwartość, dobroczynność i unikanie kontaktów z aparatem władzy.


	== Linki zewnętrzne ==		== Linki zewnętrzne ==